Opiekunowie osób wymagających wsparcia często zgłaszają problemy związane z koniecznością czuwania nad prawidłową farmakoterapią. Jednocześnie w mediach społecznościowych (póki co, głównie w nich) coraz bardziej widoczny jest nurt pobudzania samoopieki i aktywności pacjentów. Przecież przyjmowanie leków to nie tylko „łykanie tabletek”. Gdyby tak było, nie słyszelibyśmy o efekcie placebo czy nocebo.

Przyjmowanie leków obejmuje więcej niż tylko fizyczne zażycie tabletki, to także złożony proces psychologiczny, w którym oczekiwania pacjenta mogą wpływać na wynik leczenia.

Czy zwiększenie odpowiedzialności pacjentów za własne zdrowie w połączeniu z elementami terapii zajęciowej jest możliwe? Skąd w ogóle ten pomysł? Pacjenci, szczególnie starsi i żyjący z ograniczeniami, mogą mieć problem z rozpoznawaniem przepisanych preparatów. Pomocna będzie lista, która nie tylko zawiera nazwy leków, dawki i schemat przyjmowania, ale dodatkowo pokazuje, jak wygląda opakowanie i jak wygląda tabletka. Wszystko jest naturalnej wielkości, co ułatwia identyfikację, szczególnie przy problemach z widzeniem.

Wykorzystanie OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW pozwala uwewnętrznić  potrzebę farmakoterapii, ale dzieje się to przy okazji prostej pracy manualnej, która zaangażuje zmysły, aktywność i poprawi poczucie sprawczości chorych. Zobaczcie, jak może to wyglądać.

Od czego zacząć?

1. 1. Potrzebna będzie pełna lista leków, ziół i suplementów (najlepiej, żeby została poddana fachowemu przeglądowi lekowemu, który szczerze polecam u Gapownika Farmaceutycznego).
   2. Szablon OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW – proponuję opracowany przez mnie ☺.
   3. Przygotować flamaster (najlepiej czarny, żeby uzyskać jak najlepszy kontrast), nożyczki, taśmę klejąca, opakowania po przyjmowanych preparatach i po jednej tabletce z każdego opakowania. Warto tabletki przymocować do opakowań, żeby nie mieć wątpliwości, która pochodzi z jakiego opakowania (może się to zdarzyć mniej doświadczonym osobom).
   4. Zapewnić spokojne, uporządkowane otoczenie.
   5. Wyjaśnić osobie przyjmującej leki, co, jak i dlaczego będziemy wspólnie robić.

Najlepiej listę uzupełniać sukcesywnie, każdy lek po kolei w celu uniknięcia pomyłek. Z bocznej ścianki opakowania po leku podopieczny wyrywa lub wycina (w zależności od umiejętności, możliwości motorycznych i chęci) fragment z nazwą i dawką leku i przykleja go w odpowiedniej rubryce. Obok jest miejsce na przyklejenie tabletki (zrobiłam to taśmą, ale można również poprzez przymocowanie maleńkiego woreczka strunowego z tabletką w środku). Na koniec zaznaczmy dawkowanie zalecone przez lekarza i ewentualne uwagi (np. przyjąć przed jedzeniem).Dodajemy po kolei pozostałe leki, w razie konieczności na kolejnej kartce. Jednak pamiętajcie, że OBRAZOWA LISTA LEKÓW ma miejsce na pięć preparatów nie bez przyczyny.

Powyżej pięciu (a według niektórych źródeł  siedmiu) przyjmowanych leków, trzeba liczyć się ze skutkami polipragmazji, czyli jednoczesnego stosowania preparatów, które prócz korzyści, mogą prowadzić u pacjentów do niekorzystnych, a nawet groźnych interakcji. Dlatego warto widzieć, ile leków przyjmuje chory.

Pacjenci, którzy muszą przyjmować więcej niż pięć lub siedem leków, wymagają szczególnej uwagi i starannego zarządzania farmakoterapią, aby zminimalizować ryzyko związane z polipragmazją.

Na koniec listę warto umieścić w grubszej foliowej koszulce, którą też można zabezpieczyć taśmą samoklejącą. Oczywiście lista będzie służyła na czas zaleconej farmakoterapii, albo do zmiany leku na jego generyczną wersję (inne opakowanie) lub kiedy się zniszczy. Łatwo ją jednak odtworzyć i aktywnie spędzić czas z podopiecznym.Lista może się przydać, jeśli podopieczny samodzielnie przyjmuje leki, albo jeśli samodzielnie je rozkłada do kasetki na leki (szczególnie polecam, bo zapewni to znacznie większy komfort i bezpieczeństwo przyjmowanych leków).

Można również wykorzystać ją dla pacjentów, którzy mają problem z przyjmowaniem leków (w celu wyjaśnienia ile leków i po co powinien przyjąć) lub do rozmowy edukacyjnej, jeśli pacjent ma problem z systematycznością farmakoterapii lub ma co do niej jakieś wątpliwości.Ciekawa jestem, jak Wam się podoba pomysł OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW i szczerze się ucieszę, jeśli skorzystacie z mojej listy.

Do Pobrania OBRAZOWA LISTA LEKÓW 

O  Autorce:

Pielęgniarka i biolog, która stworzyła wyjątkowe źródła informacji jakim jest profil SKOK W OPIEKĘ. 

Tak pisze o swoim projekcie:

Autor książki szuka korelacji między coraz większą liczbą osób pobierających zasiłki dla niepełnosprawnych z tytułu chorób psychicznych, a coraz większą ilością przyjmowanych przez Amerykanów leków psychotropowych. Jego zdaniem leki zamiast polepszać stan zdrowia pacjentów powodują efekt zupełnie przeciwny. Uważa on, że ich nadużywanie przyczynia się do epidemii tych chorób.

Ten aspekt, który był analizowany przez Whitakera nie był dla mnie tak istotny jak tezy na temat skuteczności i zasadności stosowania leków psychotropowych. Książka ma bardzo bogatą bibliografię, zweryfikowałam parę badań, na których opiera się autor. Rzeczywiście takie badania miały miejsce, chociaż ciężko mi ocenić ich jakość. Co ciekawe Whitaker powołuje się też na przeglądy systematyczne fundacji Cochrane, która jest międzynarodową organizacją typu non-profit i teoretycznie nie jest finansowana przez firmy farmaceutyczne. Wydaje się więc bardzo wiarygodnym źródłem wiedzy.

Autor stara się odpowiedzieć na bardzo trudne pytania, m.in.

• czy leki psychotropowe naprawiają brak równowagi chemicznej w mózgu, czy może ją tworzą?
• czy przyjmowanie leków psychotropowych przez dłuższy czas negatywnie wpływa na proces zdrowienia pacjentów?
• czy stosowanie leków psychotropowych mogło spowodować obecny wzrost częstości występowania choroby afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii?

W książce znajdują się też niestety dowody anegdotyczne i można odnieść bardzo wyraźne wrażenie, że autor nie przepada za środowiskiem psychiatrów i nie ufa korporacjom farmaceutycznym. Jednak ja nie odbieram tej książki jako teorii spiskowej skierowanej przeciwko Big Pharmie czy psychiatrii ; )

Książka zachęca do głębszych refleksji, np. na temat zasadności porównywania przyjmowania leków przeciwdepresyjnych przez pacjentów z depresją do przyjmowania insuliny przez diabetyków.

Skoro oficjalnie wiemy już od 2011 roku, że rozwój zaburzeń depresyjnych nie jest związany ze zbyt niskim stężeniem serotoniny to nie należy używać takich porównań. Moim zdaniem są one po prostu szkodliwe dla pacjentów. Sugerują bowiem, że uzupełniając niedobory serotoniny będziemy mieli kontrolę nad chorobą oraz że farmakoterapia powinna trwać do końca życia.

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy zwiększenie poziomu tego neuroprzekaźnika nie wystarczy, aby doszło do remisji choroby. Prawda jest taka, że jeszcze wielu rzeczy nie wiemy na temat  leków psychotropowych oraz na temat działanie naszego mózgu.

Autor nie sprzeciwia się używaniu leków psychotropowych, jest przeciwko nadużywaniu tych leków. Nie ma wątpliwości, że leki są potrzebne, ale pacjenci powinni rozumieć co obecnie wiadomo na temat ich działania.

Może dzięki lekturze tej książki część z osób przypomni sobie, że istnieją też inne niefarmakologiczne metody radzenia sobie z kryzysem psychicznym, np. psychoterapia.

Zdecydowanie polecam lekarzom, farmaceutom, pacjentom i ich rodzinom. Zaznaczę tylko, że laik może mieć problemy z niektórymi opisami biochemii mózgu.

Podejrzewam, że znajdą się osoby wychwalające tę książkę oraz osoby bezwzględnie odrzucająca argumenty Whitakera.

Leki te nie tylko same w sobie mogą doprowadzić do uzależnienia, ale mogą również prowadzić do nawrotu choroby alkoholowej. Ryzykowne jest również przyjmowanie leków przeciwhistaminowych I generacji, mogą one bowiem wpływać na świadomość poprzez wywoływanie senności, zmęczenia oraz obniżanie czujności i zdolności skupienia uwagi.

Żeby pomóc Ci i twoim bliskim stworzyłam listę leków dostępnych bez recepty, na które należy uważać w przypadku choroby alkoholowej. Niestety nie jestem w stanie wymienić wszystkich leków, ponieważ jest ich po prostu za dużo.

Znajdziesz tutaj leki, o które często proszą pacjenci w aptece, a które mogą przyczynić się do nawrotu choroby.

Ważne: czytaj wszystkie etykiety i ulotki. Wiele leków bez recepty zawiera jeden lub więcej składników, których nie należy przyjmować. Sprawdź zarówno substancje aktywne, jak i substancje pomocnicze, ponieważ mogą one zawierać alkohol.

Bądź szczery ze swoim lekarzem i farmaceutą w sprawie swojego uzależnienia. Jeśli będą tego świadomi, mogą zalecić Ci bezpieczniejsze leki.

LEKI NA SCHORZENIA UKŁADU POKARMOWEGO

Unikaj tych i innych leków zawierających etanol:

• Cholesol
• Gastrovit TraviComplex
• Iberogast
• Amol
• Melisanan Klosterfrau
• Krople żołądkowe
• Krople miętowe

LEKI NA PRZEZIĘBIENIE

Unikaj tych i innych leków zawierających etanol:

• Guajazyl
• Herbapect
• Syrop sosnowy złożony
• Flegamina
• Sinecod
• Imupret N

Unikaj tych i innych leków zawierających pseudoefedrynę:

• Sudafed
• Apselan
• Pseudoephedrine Espefa
• Ibuprom Zatoki
• Gripex Hot Zatoki
• Ibuprom Zatoki
• Gripex Noc
• Nurofen Zatoki
• Modafen Extra Grip
• Grypolek
• Cirrus Duo
• Claritine Active
• Acatar Acti Tabs
• Metafen Zatoki
• Gripex Max

Unikaj tych i innych leków zawierających chlorfeniraminę:

• Tabcin Trend

 Unikaj tych i innych leków zawierających dekstrometorfan:

• Acodin
• Tussi Drill
• DexaCaps

Unikaj tych i innych leków zawierających kodeinę:

• Thiocodin
• Neoazarina

LEKI NASENNE I USPOKAJAJĄCE

 Unikaj tych i innych leków zawierających difenhydramina:

• Apap Noc
• Senolek
• Nodisen
• Luminastil

 Unikaj tych i innych leków zawierających doksylaminę:

• Dorminox

Unikaj tych i innych leków zawierających etanol:

• Krople walerianowe
• Neospasmina
• Sedomix

LEKI PRZECIWBÓLOWE

Unikaj tych i innych leków zawierających kodeinę:

• Nurofen Plus
• Solpadeine
• Antidol 15

 LEKI WPŁYWAJĄCE NA UKŁAD KRĄŻENIA

Unikaj tych i innych leków zawierających etanol:

• Venoforton
• Krople nasercowe
• Cardiol C

 LEKI NA CHOROBĘ LOKOMOCYJNĄ

Unikaj tych i innych leków zawierających dimenhydraminę:

• Aviomarin

Dodatkowo uważaj na produkty lecznicze, które w swojej nazwie mają słowo tinctura, ponieważ tinctura to nalewka i wszystkie te produkty zawierają etanol, np.

• Tinctura Salviae
• Tinctura Ginkgo bilobae

Może zamiast marnować swój czas na Instagramie i Facebooku- poświęcić go na edukację? Brzmi jak marzenie ściętej głowy? Zaufaj mi to kwestia zmiany nawyków, a dokładniej aplikacji, z której najczęściej korzystasz.

Jeżeli jesteś farmaceutą lub studentem farmacji pierwszym krokiem do zmiany może być zainstalowanie bezpłatnej aplikacji stworzonej właśnie dla nas – MyPharmaSpace. Pomoże Ci ona ograniczyć czas spędzany na bezmyślnym przeglądaniu rolek na Instagramie, shortsów na YouTube, czy filmików na TikToku i Facebooku.

Zyskasz dostęp do merytorycznych treści i czas spędzony na bezproduktywnym przeglądaniu internetów zamienisz na produktywne zdobywanie wiedzy. W aplikacji znajdziesz bowiem medyczne treści, czyli coś co farmaceuci lubią najbardziej.

Nie muszę Ci przecież tłumaczyć, że dokształcanie jest podstawą, chociażby dlatego aby nie powielać zasłyszanych anegdot, tylko przekazywać pacjentom wiedzę uzyskaną ze sprawdzonych źródeł. Tym źródłem są również szkolenia branżowe, których organizację możesz śledzić w aplikacji. Dzięki tej funkcji mój kalendarz ostatnio szybko się zapełnił, po tym jak wpisałam do niego szkolenia w których chcę uczestniczyć. Trochę się tego nazbierało, wszystkie które wybrałam to opcje online, czyli jedyny słuszny wybór dla mamy, która siedzi w domu z bombelkiem.

Jeżeli jednak zatęsknisz za mediami społecznościowymi, dają one bowiem możliwość interakcji z innymi użytkownikami, to ucieszy Cię informacja, że MyPharmSpace to również platforma społecznościowa. Znajdziesz tam bowiem wyszukiwarkę znajomych oraz chat, gdzie można przedyskutować ważne dla nas sprawy. Dodatkowo w zakładce Przypadki farmaceutyczne i pytania praktyczne możesz opisać swój przypadek farmaceutyczny, z którym się zmagasz i poprosić społeczność MyPharmaSpace o pomoc. Oczywiście ty też możesz odegrać rolę specjalisty i pomóc w rozwiązaniu medycznego problemu. Nie musi być to zresztą problem z farmakoterapią pacjenta, a np. problem z realizacją recepty. Znajdziesz tam odpowiedź zarówno na pytanie:

• czy dawkowanie na recepcie jest poprawnie wypisane?,

 jak również na pytanie:

• czy pacjent powinien przyjmować razem propranolol i salbutamol?

Wątpliwości podczas pracy jest zawsze sporo i dobrze mieć kogoś kto pomoże je rozwiać. Możesz zawsze dopytać lub pomóc rozwiązać problem, który spędza sen z powiek farmaceutom.

Idea zżytej i życzliwej sobie społeczności to coś co sprawi, że chętniej będziesz korzystał_a z tej właśnie aplikacji. Świetnie czujemy się przecież w swoim towarzystwie na moim profilu, mam więc nadzieję, że w MyPharmaSpace będzie podobnie.

Dzięki aplikacji będziesz też na bieżąco z newsami z naszej branży, są tam nie tylko informacje z polskiego podwórka, ale również ze świata. Daje to możliwość śledzenia na bieżąco najważniejszych informacji i zwiększa szanse, że dowiesz się jako pierwszy_a, np. o rejestracji nowego leku.

Jeżeli aspekt edukacyjny nie jest dla Ciebie wystarczającą motywacją do ograniczenia skrolowania bezwartościowych treści, na rzecz MyPharmaSpace to zdradzę Ci jeszcze, że w aplikacji jest opcja udziału w quizach, w których można wygrać nagrody.

Do zobaczenia w naszej nowej miejscówce – MyPharmaSpace.

Hania

Porozmawiajmy o erekcji

artykuł sponsorowany

Skrępowanie w poruszaniu tematów dotyczących sfery intymnej obserwuję na co dzień w aptece, pracując z pacjentami. O ile kobiety nie mają większych problemów, żeby rozmawiać o dolegliwościach dotyczących strefy intymnej, to mężczyźni mają z tym problem. Ciężko im opisać dolegliwości związane z przerostem gruczołu krokowego, bo wszystkie problemy, które dotyczą okolic penisa są dla nich bardzo trudne w werbalizacji. W przypadku problemów z erekcją sytuacja jest jeszcze gorsza. Z moich obserwacji wiem, że polscy mężczyźni wstydzą przyznać się, że mają problem z erekcją, ponieważ kojarzy im się to z utratą męskości. Towarzyszy im poczucie winy, ciężko im zaakceptować, że zdolność do uprawiania seksu w różnych etapach życia się zmienia. Ma na nią wpływ nie tylko wiek, ale też stan zdrowia.

Czy przyjdzie taki moment, że bez zażenowania i w całkowicie swobodny sposób będziemy rozmawiać o tematach związanych z erekcją? A panowie przy aptecznym okienku będą w stanie poprosić farmaceutę o sildenafil bez ściemy, że kupują go dla kolegi? 😉 Przecież problem z erekcją to takie samo schorzenie jak każde inne.

Kluczem do otwartości w temacie zaburzeń erekcji jest edukacja. Tylko oparta na rzetelnych i aktualnych informacjach dydaktyka może zmienić nasze podejście do tematu. Małymi kroczkami przełamujemy tabu i mówimy, że seks jest bardzo ważnym elementem naszego życia i nie chodzi tu oczywiści o samą prokreację. Odgrywa on ogromną rolę w relacjach z drugą osobą, buduje więzi międzyludzkie. Satysfakcjonujące życie seksualne wpływa na nasz psychiczny i somatyczny stan zdrowia. Chociaż jest jeszcze wiele do zrobienia, żebyśmy potrafili bez skrępowania używać takich słów jak „erekcja”, to moim zdaniem jesteśmy bliżej niż dalej.

Dzieje się tak m.in. za sprawą dobrze przygotowanych kampanii edukacyjnych, dzięki którym zaczynamy po prostu rozmawiać o seksualności, co trzeba już rozpatrywać w kategorii sukcesu. O jednej z takich kampanii, skierowanej do farmaceutów i poruszającej temat zaburzeń erekcji mam ogromną przyjemność Wam opowiedzieć.

Dzięki badaniom przeprowadzonym przez Synoptis Pharma na grupie farmaceutów i wysłuchaniu ich sugestii oraz problemów, z którymi borykają się podczas pracy, powstało w sieci miejsce, w którym farmaceuci znajdą merytoryczne treści związane z zaburzeniem erekcji u mężczyzn. Na stronie www.erosmowy.pl dostępne są materiały edukacyjne (w formie rozmów) przygotowane z myślą o farmaceutach. Hasło kampanii „Prawdziwe pytania. Wartościowe odpowiedzi”, w bardzo trafny sposób opisuje jak wygląda sama kampania. Edukacja odbywa się bowiem za pomocą dyskusji. Dyskutują specjaliści z różnych dziedzin medycyny. Zaburzenie erekcji może być bowiem objawem wielu chorób, dlatego w kampanii usłyszycie głos:

• kardiologa (ale także seksuologa i androloga) – profesora, doktora habilitowanego nauk medycznych Dariusza Kałki,  
• seksuologa – doktora Andrzeja Gryżewskiego,
• psychiatrę – doktor Magdaleny Łabędzkiej
• androloga – doktora nauk medycznych Piotra Świniarskiego,
• urologa – doktora nauk medycznych Tomasza Purwina,
• diabetologa – doktor habilitowanej nauk medycznych Anny Jeznach – Steinhagen,
• psycholożki – doktor Katarzyny Waszyńskiej z Pracowni Promocji Zdrowia i Psychoterapii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
• farmaceutek – magister farmacji Agnieszki Danek-Wiśniak oraz magister farmacji Joanny Piątkowskiej-Kowalik.

Materiały edukacyjne stworzone specjalnie dla farmaceutów i przy ich udziale są niezwykle wartościowe i pokazują, jak bez zażenowania można oraz powinno się rozmawiać o erekcji. Już sama rezygnacja z formy wykładu na rzecz debaty sprawia, że organizatorzy wyszli ponad znany nam schemat. Nie ma tu miejsca na monolog, wykład, pouczanie, wszystko zastąpiono rozmową. Całości słucha się bardzo dobrze, a to na pewno za sprawą samego tematu, który wzbudza dużo emocji, ale bez wątpienia, również dzięki zaproszonym gościom.

Na stronie www.erosmowy.pl możecie odtworzyć film lub odsłuchać rozmów w formie podcastu (dostępnych na Spotify). Dla mnie najlepszą formą jest wysłuchanie podcastu na słuchawkach – zawsze znajduję na to czas w kuchni, kiedy gotuję. Muszę przyznać się, że po wysłuchaniu dostępnych materiałów moje myślenie o zaburzeniach erekcji i potencji uległo zmianie.

Kampanię EROSMOWY uważam za świetnie przygotowaną, merytoryczną i bardzo nam farmaceutom potrzebną. Jestem niezwykle szczęśliwa i wdzięczna, że doszło do spotkania takiej liczby specjalistów, podczas którego podkreślono ogromną rolę farmaceutów jako pierwszych medyków (czasami niestety również ostatnich) mających kontakt z pacjentem cierpiącym z powodu zaburzeń erekcji. To właśnie farmaceuta powinien mieć aktualną wiedzę na temat działania leków OTC na erekcję, ewentualnych interakcji i zasadności ich stosowania. W kampanii znalazły się również wskazówki psycholożki, jak radzić sobie w aptece ze skrępowanymi pacjentami, którzy borykają się z zaburzeniem erekcji. Niezwykle istotne jest to, aby nauczyć się rozmawiać z pacjentem z zaburzeniem erekcji w sposób profesjonalny i empatyczny. Ważne jest, abyśmy jako farmaceuci potrafili zachować dyskrecję i umieli stworzyć atmosferę zaufania, w której pacjent będzie miał swobodę wypowiedzi. Farmaceuta powinien wiedzieć jakie pytania zadać, by lepiej zrozumieć problem pacjenta. Ponadto powinniśmy umieć wyjaśnić, że zaburzenia erekcji mogą mieć różne przyczyny oraz że nie jest to rzadki problem i istnieją różne sposoby leczenia.

Mam nadzieję, że znajdziecie czas na odsłuchanie tych inspirujących rozmów w formie podcastu lub obejrzycie je na stronie www.erosmowy.pl. Jestem przekonana, że wpłynie to na Wasze postrzeganie problemu oraz na lepsze zrozumienie pacjentów, co w efekcie przyczyni się do tego, że będziecie im w stanie lepiej pomóc.

Materiał powstał we współpracy z Synoptis Pharma.

Na konsultację farmaceutyczną zgłosiła się 28-letnia kobieta lecząca się z powodu niedoczynności tarczycy oraz zaburzeń lękowych z atakami paniki.

Pacjentka pali papierosy, nie pije alkoholu (odkąd bierze leki przeciwdepresyjne, nie pije nawet okazjonalnie), stara się przestrzegać zasad zdrowej diety oraz dbać aktywność fizyczną (dojeżdża do pracy rowerem).

BMI 32,7

Pacjentka jest pod opieką dwóch specjalistów endokrynologa oraz psychiatry.

Ostatnie wyniki badań pacjentki są z marca 2022, większość parametrów jest w normie. Zaburzenia lękowe nie wynikają ze źle uregulowanej gospodarki hormonalnej (hormony tarczycy w normie).

Schorzenia pacjentki

• Niedoczynność została zdiagnozowana w 2020, od tamtej pory pacjentka przyjmuje 50 µg lewotyroksyny.
• Od 8 tygodni leczy się również na zaburzenia lękowe z napadami paniki. Przyjmuje escitalopram, którego dawkę zwiększono 3 tygodnie temu (z dawki 10 mg do 20 mg). Obecnie pacjentka czuje się dobrze, leki przepisane na zaburzenia lękowe zaczęły działać.
• Dodatkowo pacjentka ma podejrzenie PCOS

Pacjentka chciałaby włączyć do swojej suplementacji:

• witaminy z grupy B
• magnez
• wapń
• probiotyk
• kwas masłowy
• inozytol

Lista leków pacjentki

Euthyrox 50 µg   1-0-0    ok.godziny 6.15
[lewotyroksyna]

Nexpram 20 mg    1-0-0    ok.godziny 7.20 
[escitalopram]  
  
Dekristol            raz w tygodniu rano 
20 000 j.m.     
[cholekalcyferol]

Omega 3          1-0-0

Pacjentka nie jest pewna co i kiedy powinna suplementować oraz czy dobrze przyjmuje przepisane leki.

Moja rekomendacja dla pacjentki:

1. Euthyrox i Nexpram przyjmuje Pani prawidłowo, leki te nie wchodzą ze sobą w interakcję i można je przyjmować w takim schemacie.
2. Jak skończy się Pani lek Dekristol, lepiej rozważyć zakup witaminy D₃ w dawce 4 000 j.m. zarejestrowanej jako lek. Jest to bezpieczniejsza forma uzupełnienia niedoborów tej witaminy. Proszę pamiętać, żeby przyjmować ją razem z posiłkiem, dobrym rozwiązaniem jest przyjmowanie jej podczas śniadania.
3. Skoro Pani dieta zawiera 2 porcje ryby morskiej w tygodniu, co odpowiada pobraniu DHA + EPA na poziomie 250 mg/dobę to nie musi Pani przyjmować tych kwasów w formie suplementu.
4. Może Pani rozpocząć suplementację magnezem, który jest zarejestrowane jako lek, ponieważ może to korzystnie wpłynąć na Pani samopoczucie. Proszę lek przyjmować w dawkach podzielonych podczas posiłku.
5. Nie ma podstaw, aby zakładać ewentualne niedobory witamin z grupy B, dlatego nie musi Pani ich suplementować. Ponadto zacznie Pani przyjmować preparat magnezu, który w składzie zawiera witaminę z grupy B. Należy uważać, aby nie doszło do nadmiaru tej witaminy w organizmie.
6. Może Pani rozpocząć przyjmowanie probiotyku, którego skład może być skuteczną terapią uzupełniającą do leków przeciwdepresyjnych.
7. Nie ma podstaw włączanie do terapii kwasu masłowego, inozytolu ani wapnia.
8. W przypadku długo utrzymującego się bólu najbezpieczniejszą opcją dla Pani jest paracetamol, można jednorazowo przyjąć 2 tabletki. Oczywiście w przypadku sporadycznego bólu można przyjąć leki z grupy NLPZ (np. ibuprofen)
9. Każdy nowy lek lub suplement diety proszę konsultować z lekarzem lub farmaceutą.
10. Proszę rozważyć psychoterapię, pamiętać o regularnej aktywności fizycznej oraz pomyśleć o wizycie u dietetyka.

Nowy schemat dawkowania leków:

Euthyrox 50 µg   1-0-0    ok.godziny 6.15
[lewotyroksyna]

Nexpram 20 mg    1-0-0    ok.godziny 7.20 
[escitalopram] 
   
Witamina D3      1-0-0    podczas śniadania
4 000 j.m.  
zarejestrowana jako lek 
[cholekalcyferol]  

Cytrynian magnezu  0-2-2  podczas posiłku
z witaminą B6
100 mg jonów magnezu 
10 mg witamina B6
zarejestrowany jako lek    

Psychobiotyk       1-0-0     podczas śniadania
L.heleticus R0052
B.longum R0175

Uwagi:

Pacjentka nie była pewna, jakimi preparatami powinna wspomóc swoje leczenie . W internecie jest bardzo dużo sprzecznych informacji dotyczących suplementacji. Osoby, które zmagają się z problemem zdrowotnym najchętniej kupiłyby wszystkie dostępne produkty nie zważając na fakt, że w rezultacie może to przynieść więcej szkody niż pożytku.

Należy pamiętać, że aby podjąć decyzję o suplementacji warto zastanowić się, a tak naprawdę zbadać czy brakuje w naszym organizmie danego makro-, mikroelementów, czy witamin. Nadmiar też nie jest dla nas dobry. Ważne jest też, aby krytycznie patrzeć na przekaz, który dociera do nas z mediów społecznościowych, sugeruje on bowiem, że powinniśmy codziennie przyjmować garść suplementów diety.

Na konsultacji ustaliłyśmy, że ze wszystkich preparatów, które pacjentka rozważała zakupić zdecyduje się tylko na magnez oraz probiotyk. Dlaczego?

Rutynowa ocena poziomu magnezu ma małą wartość diagnostyczną, prawidłowe stężenie magnezu we krwi nie wyklucza jego niedoborów tkankowych. Ponadto zmiany jakie zaszły w rolnictwie mogą być powodem niedostatecznej podaży magnezu z pożywieniem. Wyniki badań mówią, że ponad 90% mężczyzn oraz niemal 70% kobiet w Polsce spożywa zbyt małą ilość magnezu. Dlatego pacjentka powinna przyjmować magnez.

Chociaż większość dostępnych badań nad skutecznością psychobiotyków pochodzi z eksperymentów na modelu zwierzęcym to stosowanie probiotyku w przypadku tej pacjentki uważam za zasadny. Szczepy psychobiotyczne mogą być pomocne w leczeniu zaburzeń lękowych. Badanie kliniczne z randomizacją z udziałem zdrowych ochotników przyjmujących psychiobiotyki przez 30 dni wykazało zmniejszenie objawów lękowych, odczuwanie stres oraz redukcję stężenia wolnego kortyzolu w moczu w porównaniu do grupy placebo.

Odradziłam stosowanie cholekalcyferol w bardzo dużych dawkach, ponieważ stosowanie jednorazowych, uderzeniowych dawek witaminy D wiąże się z ryzykiem wystąpienia hiperkalcemii.

Stosowanie kwasu masłowego, inozytolu oraz zestawu witamin z grupy B uważam za niezasadne.

Na konsultację farmaceutyczną zgłosił się 23-letni pacjent.

Waga 89 kg; wzrost 176 cm

BMI 28.7 (nadwaga)

Pacjent nie pali papierosów, alkohol pije raz na dwa tygodnie, nie bierze narkotyków. Nie uprawia regularnie sportu ani nie przestrzega zasad zdrowej diety.

Pacjent jest bardzo zaangażowany w proces leczenia, ma wiedzę na temat swojej farmakoterapii i przestrzega zaleceń.

Schorzenia pacjenta:

• od 1,5 roku leczy się na depresję, 5 miesięcy temu jego farmakoterapia została całkowicie zmieniona; ponadto 2 miesiące temu doszło do zmiany dawek leku, lekarz zmniejszył dawkę escitalopramu z 20 mg na 10 mg i dołożył bupropion XR 150 mg; po miesiącu dawka bupropion została zwiększona, obecnie pacjent przyjmuje 300 mg XR
• alergia (od 3 miesięcy zaostrzenie); po wykonanie testów alergicznych wykryto liczne uczulenia na różnego rodzaju czynniki alergizujące
• łysienie androgenowe, planowany przeszczep włosów

Jest w sumie pod opieką 4 specjalistów: lekarza rodzinnego, alergologa, psychiatry, chirurga ze specjalizacją w medycynie estetycznej 

Przyjmowane leki :

Wellbutrin XR 300 mg          0-1-0
[bupropion]
Nexpram 10 mg                 0-1-0
[escitalopram]
Finapil 1 mg                  0-1-0
[finasteryd]
Rupaller 10 mg                0-1-0 
[rupatadyna]
(przed kontaktem z kotem alergolog zalecił 2 tabletki)

Encorton     
[prednizon]            
(tylko przed kontaktem z kotem)

D-Vitum Forte MAX 
4000 j.m.                     0-1-0

Vitaminum B2 3 mg           
(dostał od farmaceuty w aptece, ponieważ skarżył się na zajady, problem minął)  

Zestaw witamin                0-1-0 
(dostał od farmaceuty, ponieważ skarżył się na brak energii w ciągu dnia)

Pacjent skarży się na nadmierną senność w ciągu dnia i przypływ energii w godzinach wieczornych. Ponadto martwi się, że nie czuje się zdecydowanie lepiej mimo przyjmowanych leków.

Moja rekomendację dla pacjenta:

Po analizie stosowanych przez Pana leków oraz schematu ich dawkowania przedstawiam poniższe rekomendacje:

1. Działanie leków przeciwdepresyjnych widoczne jest dopiero po dłuższym czasie, proszę się nie niepokoić brakiem spektakularnej poprawy. Do zmiany dawki leku doszło niedawno, za krótki czas upłynął aby stwierdzić, że terapia nie jest skuteczna. Proszę kontynuować terapię.
2. Lek Wellbutrin oraz Nexpram proszę przyjmować wcześnie rano, najlepiej nastawić budzik na godzinę 6.00 i wtedy przyjąć te dwa leki. Może Pan zawsze trzymać ten leki przy łóżku razem ze szklanką wody tak aby od razu po przebudzeniu przyjąć swoje leki i popić je wodą. Dzięki takiemu postępowaniu będzie Pan miał mniejsze stężenie leku we krwi wieczorem co może pomóc wyeliminować bezsenność. Nie musi Pan zaczynać swojego dnia od godziny 6.00, tutaj chodzi mi tylko o przebudzenie na przyjęcie leków. Jeżeli to zaleceni okaże się za trudne do realizacji to proszę o kontakt w celu ustalenia dogodniejszej dla Pana godziny.
3. Lek Rupaller proszę przyjmować wieczorem, to również może ułatwić zasypianie oraz polepszyć funkcjonowanie w ciągu dnia.
4. Proszę unikać jedzenia i napojów zawierających kofeinę, szczególnie późno w ciągu dnia oraz starać się regularnie uprawiać aktywność fizyczną najlepiej kilka godzin przed snem.
5. Proszę odstawić zestaw witamin zakupiony niedawno w aptece, nie będzie on miał żadnego wpływu na poprawę Pana samopoczucia.
6. Witaminę D₃ proszę następnym razem kupić w dawcę 2 000 j.m. i niech to będzie produkt zarejestrowany jako lek. Proszę pamiętać, żeby przyjmować ją razem z posiłkiem, dobrym rozwiązaniem jest przyjmowanie jej podczas obiadu. Taki schemat przyjmowania wpłynie znacząco na jej stężenie we krwi, będzie to lepsze postępowanie niż zwiększenie dawki do 4 000 j.m.
7. W przypadku długo utrzymującego się bólu najbezpieczniejszą opcją dla Pana jest paracetamol, można jednorazowo przyjąć 2 tabletki. Oczywiście w przypadku sporadycznego bólu można przyjąć leki z grupy NLPZ (np. ibuprofen)
8. Każdy nowy lek lub suplement diety proszę konsultować z lekarzem lub farmaceutą.
9. Proszę rozważyć psychoterapię.
10. Proszę o informację zwrotną za dwa tygodnie, czy zmiana schematu dawkowania przyniosła rezultat i jest Pan bardziej aktywny w ciągu dnia, a wieczorem łatwiej jest Panu zasnąć.

Uwagi:

Na bezsenność oraz funkcjonowanie pacjenta w ciągu dnia można wpłynąć zmieniając porę przyjmowania leków.

Lek przeciwhistaminowy (rupatadyna) przyjmowany w ciągu dnia może powodować nadmierną senność, dlatego najlepiej w tej sytuacji lek przyjmować wieczorem przed snem.

Bezsenność może być związana ze stężeniem bupropionu w osoczu, mniejsze stężenie wieczorem powinno spowodować łatwiejsze zasypianie. Rozwiązaniem tego problemu może być podawanie bupropionu wcześnie rano dzięki czemu jego stężenie w osoczu wieczornym będzie niższe. Wczesna pora dawkowania preparatu wpłynie również na szczytowy poziom leku w organizmie, co może również mieć pozytywny wpływ na funkcjonowanie w ciągu dnia.

Co myślisz o takim postępowaniu?

Na konsultację farmaceutyczną zgłosił się pacjent z prośbą o przejrzenie leków (przegląd lekowy), które bierze i ocenę czy ich duża ilość nie jest powodem jego złego samopoczucia. Leki dostał od różnych specjalistów.

Pacjent lat 70, BMI 30, choruje na białaczkę szpikową z chromosomem Philadelphia, chorobę niedokrewną serca, cukrzycę oraz chorobę zwyrodnieniową kręgosłup. Skarżył się na przyśpieszoną pracę serca, ogromną senność, mrowienie i ból prawej ręki oraz ból stawów i mięśni. Pacjent nie mierzy ciśnienia tętniczego regularnie ani nie kontroluje regularnie glikemii, ponadto nie rozumie swojej farmakoterapii. Jest osobą, która nie przestrzega diety, pali papierosy, alkohol pije sporadycznie.

Pacjent leczy się u onkologa, kardiologa, neurologa i diabetologa.

Lista leków pacjenta

Tasigna 200 mg (nilotynib) 3-0-0
Tolura 80 mg (telmisartan) 1-0-0
Nadal 5 mg (nebiwolol) 1-0-0
Acard 75 mg (kwas acetylosalicylowy) 0-0-1
Gliclada 30 mg (gliklazyd) 1-0-0 wcześniej pacjent był na metforminie
Milurit 100 mg (allopurynol) 1-0-0
Nonpres 25 mg (eplerenon) 0-1-0
Lambrinex 20 mg (atorwastatyna) 0-0-1
Grofibrat 215 mg (fenofibrat) 1-0-0
Primocor 20 mg (lerkanidypina) 0-0-1
Linefor 75 mg (pregabalin) 1-0-1 od niedawna 
Rantudil Forte (acemetacyna) 1-0-0 od niedawna 

Moje rekomendacje dla pacjenta:

1. Gliclada 30 mg może powodować niedocukrzenie (za niski poziom glukozy we krwi), jeżeli powtórzą się takie objawy jak zawroty głowy, senność, nerwowość, drżenie, osłabienie i szybkie bicie serca to należy sprawdzić poziom cukru we krwi. Jeżeli glukometr wskaże wartość poniżej 70 mg/dl to należy wypić pół szklanki soku owocowego lub przyjąć pastylki podnoszące poziom cukru, np. Dextro Energy (są dostępne w aptece). Proszę pamiętać o kontroli poziomu glikemii (cukru), najlepiej sprawdzać glikemię dwa razy dziennie: na czczo (przed śniadaniem) i 2 h po głównym posiłku. Ponadto raz w tygodniu proszę sprawdzić glikemię na czczo i 2 h po każdym z 3 głównych posiłków. Wszystkie wyniki proszę zawsze zapisywać w dzienniczku, tak aby później pokazać je lekarzowi na wizycie. Proszę regularnie oglądać swoje stopy sprawdzać, czy nie ma na nich zadrapań, skaleczeń pomoże to uniknąć zespołu stopy cukrzycowej. Uczucie senności może być spowodowane nie tylko niedocukrzeniem, ale również Pana nowym lekiem od neurologa -Lineforem. Z czasem uczucie senności po leku może się zmniejszyć, gdyby było inaczej proszę porozmawiać ze swoim lekarzem o uciążliwym działaniu niepożądanym leku.
2. Nie należy spożywać pokarmu przez co najmniej 2 h przed i 1 godzinę po przyjęciu leku Tasigny.
3. Proponuję włączenie do terapii witaminę D₃ w dawce 2000 j.m., najlepiej zakupić w aptece preparat zarejestrowany jako lek. Witamina ta będzie miała wpływ na wzmocnienie układu kostnego oraz zwiększy odporność na infekcje.
4. Ponadto każdy nowy lek, preparat ziołowy (nawet w formie herbatki), czy suplement proszę konsultować z lekarzem lub farmaceutą. Nie powinien Pan na własną rękę przyjmować preparatów zawierających potas oraz proszę nie spożywać grejpfruta, soku grejpfrutowego i wszelkich suplementów zawierających ekstrakt z grejpfruta.
5. Proszę pamiętać o prowadzeniu dzienniczka pomiarów ciśnienia oraz aby zawsze zabrać dzienniczek na wizytę u lekarza. Pozwoli to lekarzowi ocenić, czy leczenie jest skuteczne. Cieśninie powinno być mierzone codziennie rano, przed przyjęciem leków.

Moja informacja dla lekarza:

Zgłosił się do mnie pacjent z prośbą o wykonanie przeglądu lekowego. W ramach przeglądu lekowego wyedukowano pacjenta w zakresie:

• zasad prowadzenia pomiaru ciśnienia tętniczego. Pacjent nie posiadał ciśnieniomierza ani książeczki do kontroli ciśnienia- pacjent nabył w aptece ciśnieniomierz naramienny oraz dostał książeczkę kontroli ciśnienia
• zasad pomiaru glikemii oraz zapisywania wyników
• zasad diety w cukrzycy
• zasad postępowania w przypadku hipoglikemii. Pacjent nie rozumiał, że jego złe samopoczucie było związane z niskim stężeniem glukozy we krwi.

W ramach potencjalnych problemów lekowych zwróciłam uwagę na interakcje:

• farmakokinetyczną (synergizm hiperaddycyjny) między acemetacyną, a gliklazydem i jej ewentualny wpływ na epizody hipoglikemii u tego pacjenta
  viagra soft uk online”>
• farmakodynamiczną (synergizm addycyjny) pomiędzy telmisartanem, a eplerenoen i jej wpływ na ewentualną hiperkaliemię
• uciążliwe działanie niepożądane pregabalin.

Co myślisz na temat tak wykonanego przeglądu lekowego? Napisz koniecznie w komentarzu.

Ryzyko interakcji wzrasta wraz z wiekiem pacjenta oraz zależy od stanu zdrowia i od różnic międzyosobniczych. Każdy z nas zareaguje inaczej na połączenie np. sertraliny i żeń-szenia, jeżeli u 100 osób interakcja nie wystąpi to u 101 może okazać się zagrożeniem dla zdrowia lub nawet życia.

Leki psychotropowe, obarczone ryzykiem interakcji z preparatami ziołowymi to:

a. leki przeciwdepresyjne (głównie z grupy SSRI i SNRI)

b. leki przecipsychotyczne

c. anksjolityki

d. leki nasenne z grupy Z

Interakcje te będą coraz bardziej zauważalne, ponieważ coraz więcej osób leczy się lekami psychotropowymi.

Wpis przygotowałam na podstwie poniższej publikacji:

https://www.psychiatriapolska.pl/uploads/onlinefirst/Woron_PsychiatrPolOnlineFirstNr92.pdf

Pacjentka realizująca u Ciebie swoją receptę na Sertagen (sertralina) prosi Cię o Gripex max, ponieważ czuje się przeziębiona. Jak postępujesz? 

Tłumaczysz pacjentce, że nie powinna łączyć tych dwóch leków. Przyjmując leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) powinna unikać preparatów z dekstrometorfanem.

SSRI hamują cytochrom CYP2D6, który jest odpowiedzialny za metabolizm dekstrometorfanu.

Do leków z grupy SSRI należą citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwokasmina, paroksetyna oraz sertralina.

Takie połączenie może skutkować interakcją, która może doprowadzi do zespołu serotoninowego( zbyt dużej ilości serotoniny w mózgu). Objawami zespołu serotoninowego są m.in.: podwyższona temperatura ciała, sztywność i drżenie mięśni, ból głowy i halucynacje.

Zaproponuj pacjentce leki łagodzące objawy przeziębienia bez dekstrometorfanu. Dopytaj pacjentkę, czy potrzebuje leku przeciwkaszlowego. Jeżeli ma męczący kaszel zaproponuj np. butamirat (Sinecod). Istotne, aby dowiedzieć się jakie są objawy przeziębienia, dużo osób kupuje leki trzy składnikowe, a jedyną rekomendacją jest reklama.

Zespół serotoninowy jako powikłanie stosowania leków dostępnych bez recepty