Opiekunowie osób wymagających wsparcia często zgłaszają problemy związane z koniecznością czuwania nad prawidłową farmakoterapią. Jednocześnie w mediach społecznościowych (póki co, głównie w nich) coraz bardziej widoczny jest nurt pobudzania samoopieki i aktywności pacjentów. Przecież przyjmowanie leków to nie tylko „łykanie tabletek”. Gdyby tak było, nie słyszelibyśmy o efekcie placebo czy nocebo.

Przyjmowanie leków obejmuje więcej niż tylko fizyczne zażycie tabletki, to także złożony proces psychologiczny, w którym oczekiwania pacjenta mogą wpływać na wynik leczenia.

Czy zwiększenie odpowiedzialności pacjentów za własne zdrowie w połączeniu z elementami terapii zajęciowej jest możliwe? Skąd w ogóle ten pomysł? Pacjenci, szczególnie starsi i żyjący z ograniczeniami, mogą mieć problem z rozpoznawaniem przepisanych preparatów. Pomocna będzie lista, która nie tylko zawiera nazwy leków, dawki i schemat przyjmowania, ale dodatkowo pokazuje, jak wygląda opakowanie i jak wygląda tabletka. Wszystko jest naturalnej wielkości, co ułatwia identyfikację, szczególnie przy problemach z widzeniem.

Wykorzystanie OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW pozwala uwewnętrznić  potrzebę farmakoterapii, ale dzieje się to przy okazji prostej pracy manualnej, która zaangażuje zmysły, aktywność i poprawi poczucie sprawczości chorych. Zobaczcie, jak może to wyglądać.

Od czego zacząć?

1. 1. Potrzebna będzie pełna lista leków, ziół i suplementów (najlepiej, żeby została poddana fachowemu przeglądowi lekowemu, który szczerze polecam u Gapownika Farmaceutycznego).
   2. Szablon OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW – proponuję opracowany przez mnie ☺.
   3. Przygotować flamaster (najlepiej czarny, żeby uzyskać jak najlepszy kontrast), nożyczki, taśmę klejąca, opakowania po przyjmowanych preparatach i po jednej tabletce z każdego opakowania. Warto tabletki przymocować do opakowań, żeby nie mieć wątpliwości, która pochodzi z jakiego opakowania (może się to zdarzyć mniej doświadczonym osobom).
   4. Zapewnić spokojne, uporządkowane otoczenie.
   5. Wyjaśnić osobie przyjmującej leki, co, jak i dlaczego będziemy wspólnie robić.

Najlepiej listę uzupełniać sukcesywnie, każdy lek po kolei w celu uniknięcia pomyłek. Z bocznej ścianki opakowania po leku podopieczny wyrywa lub wycina (w zależności od umiejętności, możliwości motorycznych i chęci) fragment z nazwą i dawką leku i przykleja go w odpowiedniej rubryce. Obok jest miejsce na przyklejenie tabletki (zrobiłam to taśmą, ale można również poprzez przymocowanie maleńkiego woreczka strunowego z tabletką w środku). Na koniec zaznaczmy dawkowanie zalecone przez lekarza i ewentualne uwagi (np. przyjąć przed jedzeniem).Dodajemy po kolei pozostałe leki, w razie konieczności na kolejnej kartce. Jednak pamiętajcie, że OBRAZOWA LISTA LEKÓW ma miejsce na pięć preparatów nie bez przyczyny.

Powyżej pięciu (a według niektórych źródeł  siedmiu) przyjmowanych leków, trzeba liczyć się ze skutkami polipragmazji, czyli jednoczesnego stosowania preparatów, które prócz korzyści, mogą prowadzić u pacjentów do niekorzystnych, a nawet groźnych interakcji. Dlatego warto widzieć, ile leków przyjmuje chory.

Pacjenci, którzy muszą przyjmować więcej niż pięć lub siedem leków, wymagają szczególnej uwagi i starannego zarządzania farmakoterapią, aby zminimalizować ryzyko związane z polipragmazją.

Na koniec listę warto umieścić w grubszej foliowej koszulce, którą też można zabezpieczyć taśmą samoklejącą. Oczywiście lista będzie służyła na czas zaleconej farmakoterapii, albo do zmiany leku na jego generyczną wersję (inne opakowanie) lub kiedy się zniszczy. Łatwo ją jednak odtworzyć i aktywnie spędzić czas z podopiecznym.Lista może się przydać, jeśli podopieczny samodzielnie przyjmuje leki, albo jeśli samodzielnie je rozkłada do kasetki na leki (szczególnie polecam, bo zapewni to znacznie większy komfort i bezpieczeństwo przyjmowanych leków).

Można również wykorzystać ją dla pacjentów, którzy mają problem z przyjmowaniem leków (w celu wyjaśnienia ile leków i po co powinien przyjąć) lub do rozmowy edukacyjnej, jeśli pacjent ma problem z systematycznością farmakoterapii lub ma co do niej jakieś wątpliwości.Ciekawa jestem, jak Wam się podoba pomysł OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW i szczerze się ucieszę, jeśli skorzystacie z mojej listy.

Do Pobrania OBRAZOWA LISTA LEKÓW 

O  Autorce:

Pielęgniarka i biolog, która stworzyła wyjątkowe źródła informacji jakim jest profil SKOK W OPIEKĘ. 

Tak pisze o swoim projekcie:

Hirsutyzm występująca u kobiet nadmierna ilość włosów dojrzałych na obszarach androgenowrażliwych, takich jak warga górna, klatka piersiowa, wewnętrzne powierzchnie ud, plecy i brzuch, układających się w męski typ owłosienia, wywołana nadmiarem androgenów lub lekami.

Wirylizacja zespół objawów związany z bardziej nasilonym nadmiarem androgenów u kobiet, w którym poza hirsutyzmem występuje: powiększenie łechtaczki, zmniejszenie piersi i macicy, obniżenie głosu, zwiększenie masy mięśniowej, trądzik, łysienie typu męskiego

Hipertrychoza uogólnione nadmierne owłosienie, nieograniczone jedynie do obszarów androgenowrażliwych i niespowodowane hiperandrogenemią;

Doustne leczenie farmakologiczne:

1. doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen (np. Vines)

2. octan cyproteronu (np. Androcur)

3. spironolakton (np. Spironol)

4. finasterdy (np. Finaster)

Prowadzi do znacznego obniżenia jakości życia i stanowi wyzwanie terapeutyczne, ponieważ u wielu pacjentów jest oporny na typowe leczenie przeciwbólowe i jedynie u połowy z nich udaje się osiągnąć znaczącą ulgę. 

Leczenie farmakologiczne:

Leki pierwszego rzutu:

• Gabapentyna (np. Epigapent, Gabagamma, Gabapentin TEVA, Neurontin,  Symleptic)
• Pregabalina (np. Egzysta, Linefor, Lyrica, Pragiola, Naxalgan, Pregabalin Sandoz)
• Duloksetyna (np. Depratal,  Dulofor, Duloxetine Mylan, Dulsevia) 
• Wenlafaksyna (np. Alventa, Efectin ER, Oriven)
• Amitryptylina (Amitriptylinum VP)
• Doksepina (Doxepin Teva)
• Klomipramina (Anafranil)

Leki drugiego i trzeciego rzutu

• Plastry z lidokainą (Versatis)
• Tramadol (np. Poltram, Tramal)
• Toksyna botulinowa A
• Plastry z kapsaicyną (niedostępne w Polsce)
• Morfian (np. Sevredol, MST Continus)
• Oksykodon (np. OxyContin, Reltebon)

Bibliografia:

Ból neuropatyczny. Uaktualnienie postępowania.

Wystąpienie lub zaostrzenie zmian spowodowane jest przede wszystkim stresem i ekspozycją na słońce, ale także m.in pożywaniem ciężkostrawnych potraw i alkoholu, zaburzeniami endokrynologicznymi (choroby tarczycy, zaburzenia miesiączkowania), stosowaniem leków obniżających poziom cholesterolu, kwasu nikotynowego, wysokie dawki witaminy B6 i B12 (np. Neurovit).

Trądzik różowaty jest nieuleczalny.

Leczenie farmakologiczne:

1. limecyklina (Tetralysal )
2. tetracyklina (Tetracyclinum TZF , Tetracyclinum Chema maść)
3. doksycyklina (Unidox Solutab)
4. kwas azaleionowy (Skinoren Rosacea)
5. metronidazol (Metronidazol Jelfa , Rozex)
6. brymonidyna (Mirvaso)
7. iwermektyna (Soolantra)
8. retinoidy stosowane off-label (np. Acnelec, Zorac)

Bibliografia:

Trądzik różowaty

Problemy dermatologiczne z perspektywy farmaceuty; Zeszyt apteczny; opieka.farm 2018

• zapalenie spojówek,
• zapalenie błony naczyniowej,
• zapalenie nerwu wzrokowego,
• jęczmień na oku,
• reakcja alergiczna,
• współczulne zapalenie oka,
• zespół suchego oka,
• jaskra,
• zapalenie zatok,
• infekcja wirusowa,
• nieżyt górnych dróg oddechowych.

Miejscowe leczenie farmakologiczne:

NLPZ w postaci kropli

1. diklofenak (Dicloabak , Difadol, Naclof)
2. bromfenak (Yellox)
3. nepafenak (Nevanac)
4. indometacyna (Indocollyre)

Najbardziej charakterystycznym objawem suchości pochwy jest przede wszystkim uczucie niedostatku wilgotności w strefie intymnej. Wśród innych typowych dolegliwości, które mogą wskazywać na suchość pochwy, wymienić można:

-pieczenie i swędzenie w okolicach pochwy niezwiązane z menstruacją krwawienie z pochwy, które może być wynikiem urazów w obrębie śluzówki pochwy;

-ból okolic intymnych pojawiający się przy aktywności seksualnej i/lub po niej, ale też podczas chodzenia, jazdy rowerem czy noszenia obcisłych ubrań;

-uczucie ucisku i pulsowania w pochwie; występowanie żółtych lub zielonych upławów widocznych na bieliźnie;

-uczucie częstego parcia na mocz;

Miejscowe leczenie farmakologiczne:

1. Leczenie przyczynowe:

• estriol dostępny w formie: kremu dopochwowego (Oekolp, Ovestin), globulek dopochwowych (Oekolp forte, Ovestin), tabletek dopochwowych (estriol+ L.acidophilus Gynoflor)

• prasteron w formie: globulek dopochwowych (Intrarosa)

2. Leczenie objawowe:

• kwasem hialuronowym w formie: żelu lub globulek dopochwowych (np. Mucovangin , Hexagyn duo)

Łysienie u kobiet jest objawem chorobowy polegający na postępującym zanikaniu wytwarzania włosa w mieszku włosowym. Proces ten dotyczy włosów na głowie, ale nie wszystkie obszary głowy są jemu podatne w jednakowym stopniu. Najczęściej u kobiet spotyka się łysienie androgenowe, które spowodowane jest nadprodukcją androgenów w mieszkach włosowych.

Doustne leczenie farmakologiczne:

1. octan cyproteronu (Diane-35, Cyprodiol, OC-35, Syndi-35)
2. inhibitory 5alfa-reduktazy
   • finasteryd (Adaster, Apo-Fina, Finaster, Penester, Proscar )
   • dutasteryd (Adadut, Avodart, Davoster Dutafin)
3. spirnolakton (Spironol, Finospir, Ismian, Verospiron)
4. flutamid (Apo-Flutam, Flutamid EGIS)

Nadciśnienia tętniczego nie można zdiagnozować https://callphoneinfo.com , opierając się na pojedynczym pomiarze ciśnienia krwi.

Leczenie farmakologiczne:

1. Inhibitory konwertazy angiotensyny (IKA; ACEI)
   • Kaptopryl (Captopril Jelfa)
   • Enalapryl (Enarenal) 
   • Benazepryl (Lotensin)
   • Chinapryl (Accupro)
   • Cilazapryl (Inhibace)
   • Fozynopryl 
   • Lizynopryl (Prinivil)
   • Imidapryl (Tanatril )
   • Moeksypryl
   • Peryndopryl (Prestarium)
   • Ramipryl (Tritace)
2. antagoniści receptora angiotensyny (ARB)
   • Losartan (Lozap)
   • Walsartan (Valzek)
   • Kandesartan (Atacand)
   • Telmisartan (Pritor)
   • Irbesartan (Irprestan)
   • Eprosartan (Teveten)
   • Olmesartan (Revival)
3. diuretyki z grupy tiazydowych
   • Hydrochlorotiazyd (Hydrochlorothiazidum Polpharma)
   • Indapamid (Tertensif SR)
4. leki blokujące receptory beta-adrenergiczne (beta-blokery)
   • Propranolol (Propranolol WZF)
   • Sotalol (Biosotal )
   • Acebutolol (Sectral)
   • Atenolol (Atenolol Sanofi )
   • Betaksolol (Lokren)
   • Bisoprolol (Bisocard)
   • Celiprolol (Celipres)
   • Metoprolol (Metocard)
   • Nebiwolol (Nebilet)
   • Karwedilol (Avedol)
   • Pindolol
5. blokery kanałów wapniowych 
   • Amlodypina (Amlozek)
   • Felodypina (Plendil )
   • Lacydypina (Lacipil )
   • Nimodypina (Nimotop S)
   • Nitrendypina (Nitrendypina EGIS )
   • Werapamil (Isoptin , Staveran)
   • Diltiazem (Dilzem, Oxycardil)
6. alfa-adrenolityki 
   • Doksazosyna (Cardura)
   • Terazosyna (Kornam)
   • Urapidyl (Ebrantil)
7. centralne i obwodowe symatykolityki:
   • Metyldopa (Dopegyt)
   • Rylmenidyna (Tenaxum)
   • Moksonidyna (Physiotens)
   • Klonidyna (Iporel)
8. diuretyki oszczędzające potas:
   • Spironolakton (Spironol)
   • Eplerenon (Espiro)
   • Amiloryd (Amiloryd + hydrochlorotiazyd Tialorid)
9. diuretyki pętlowe:
   • Furosemid (Furosemidum Polpharma)
   • Torasemid (Diuver) 

Leczenie farmakologiczne:

Leki normotymiczne, leki normalizujące zaburzenia nastroju, leki stabilizujące zaburzenia nastroju:

1. Związki litu (Lithium Carbonicum GSK)
2. Leki przeciwpadaczkowe
   • karbamazepina (Amizepin , Finlepsin, Neurotop retard, Tegretol)
   • okskarbazepina (Karbagen, Oxcarbazepin NeuroPharma, Oxepilax, Trileptal)
   • kwas walproinowy+walproinian sodu (Depakine Chrono, ValproLEK)
   • kwas walproinowy (Convulex)
   • lamotrygina (Epitrigine, Lamilept, Lamitrin, Lamotrix, Symla)
3. Atypowe leki przeciwpsychotyczne
   • arypiprazol(Abilify, Apiprax, Apra, Explemed,Asduter)
   • olanzapina ( Zolaxa, Zolafren, Olzapin, Olanzapine Apotex)
   • kwetiapina (Pinexet, Kwetaplex, Ketrel, Bonogren)
   • rysperydon (Orizon, Risperon, Rispolept),
   • klozapina (Clopizam, Klozapol, Leponex, Symcloza)

Depresja objawia się głównie obniżeniem nastroju (smutkiem, przygnębieniem, niską samooceną, małą wiarą w swoje możliwości, u części pacjentów myślami samobójczymi) oraz niezdolnością do przeżywania przyjemności.

Depresja jest jedną z najczęstszych przyczyn niezdolności do pracy na świecie oraz najczęściej spotykanym zaburzeniem psychicznym. Choruje na nią kilkanaście procent populacji osób dorosłych. Choroba ta dotyka dwa razy częściej kobiet.

Leczenie farmakologiczne:

1. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)

Citalopram (Aurex, Cipramil, Citabax, Cital, Citalopram Vitabalans, Citaxin, Citronil, Oropram, Pram)

Escitalopram (Aciprex, ApoEscitaxin ORO, Betesda, Depralin, Deprilept, Elicea, Escipram, Escitalopram Actavis, Escitalopram Bluefish, Escitalopram Aurovitas, Escitalopram Genoptim, Escitil, Lexapro, Mozarin, Nexpram, Oroes, Pralex, Pramatis, Servenon, Symescital)

Fluoksetyna (Andepin, Bioxetin, Fluoksetyna EGIS , Fluoxetine Aurovitas, Fluoxetin Polpharma, Fluoxetine Vitabalans, Fluxemed, Seronil)

Fluwoksamina (Fevarin)

Paroksetyna (Arketis, ParoGen, Paroxetine Aurovitas, Paroxetine Vitama, Paroxinor, Paxtin, Rexetin, Seroxat, Xetanor)

 Sertralina (ApoSerta, Asentra, Asertin, Miravil, Sastium, Sertagen, Sertralina Krka, Sertraline Aurobindo, Sertraline Aurovitas, Sertranorm, Setaloft, Stimuloton, Zoloft, Zotral)

2.Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny

Wenlafaksyna (Alventa, Axyven, Efectin ER, Efevelon SR, Faxigen XL, Faxolet ER,  Lafactin, Oriven, Prefaxine, Symfaxin ER, Velafax, Velaxin ER,  Venlafaxine Apotex, Venlafaxine Bluefish XL, Venlectine)

Duloksetyna (Depratal , Dulofor, Duloxetine Mylan, Duloxetine Mylan, Duloxetine +pharma , Duloxetine Zentiva, Dulxetenon, Dulsevia, Dutilox)

3. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD)

Amitryptylina (Amitriptylinum VP)

Opipramol (Pramolan, Sympramol)

Klomipramina (Anafranil)

Doksepina (Doxepin Teva)

4. Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Moklobemid (Aurorix,  Mobemid, Moklar)

5. Atypowe leki przecidepresyjne

Mianseryna (Deprexolet,  Lerivon, Miansec, Miansegen)

Mirtazapina (Mirtagen, Mirtor, Mirzaten, Remirta ORO)

Bupropin (Welbox, Zyban)

Agomelatyn (Valdoxan)

Tianeptyna (Coaxil)

6. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego noradrenaliny

Reboksetyna (Edronax)

7. Modulatory serotoniny

Trazodon (Trittico CR)

Wortioksetyna (Brintellix)