Opiekunowie osób wymagających wsparcia często zgłaszają problemy związane z koniecznością czuwania nad prawidłową farmakoterapią. Jednocześnie w mediach społecznościowych (póki co, głównie w nich) coraz bardziej widoczny jest nurt pobudzania samoopieki i aktywności pacjentów. Przecież przyjmowanie leków to nie tylko „łykanie tabletek”. Gdyby tak było, nie słyszelibyśmy o efekcie placebo czy nocebo.

Przyjmowanie leków obejmuje więcej niż tylko fizyczne zażycie tabletki, to także złożony proces psychologiczny, w którym oczekiwania pacjenta mogą wpływać na wynik leczenia.

Czy zwiększenie odpowiedzialności pacjentów za własne zdrowie w połączeniu z elementami terapii zajęciowej jest możliwe? Skąd w ogóle ten pomysł? Pacjenci, szczególnie starsi i żyjący z ograniczeniami, mogą mieć problem z rozpoznawaniem przepisanych preparatów. Pomocna będzie lista, która nie tylko zawiera nazwy leków, dawki i schemat przyjmowania, ale dodatkowo pokazuje, jak wygląda opakowanie i jak wygląda tabletka. Wszystko jest naturalnej wielkości, co ułatwia identyfikację, szczególnie przy problemach z widzeniem.

Wykorzystanie OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW pozwala uwewnętrznić  potrzebę farmakoterapii, ale dzieje się to przy okazji prostej pracy manualnej, która zaangażuje zmysły, aktywność i poprawi poczucie sprawczości chorych. Zobaczcie, jak może to wyglądać.

Od czego zacząć?

1. 1. Potrzebna będzie pełna lista leków, ziół i suplementów (najlepiej, żeby została poddana fachowemu przeglądowi lekowemu, który szczerze polecam u Gapownika Farmaceutycznego).
   2. Szablon OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW – proponuję opracowany przez mnie ☺.
   3. Przygotować flamaster (najlepiej czarny, żeby uzyskać jak najlepszy kontrast), nożyczki, taśmę klejąca, opakowania po przyjmowanych preparatach i po jednej tabletce z każdego opakowania. Warto tabletki przymocować do opakowań, żeby nie mieć wątpliwości, która pochodzi z jakiego opakowania (może się to zdarzyć mniej doświadczonym osobom).
   4. Zapewnić spokojne, uporządkowane otoczenie.
   5. Wyjaśnić osobie przyjmującej leki, co, jak i dlaczego będziemy wspólnie robić.

Najlepiej listę uzupełniać sukcesywnie, każdy lek po kolei w celu uniknięcia pomyłek. Z bocznej ścianki opakowania po leku podopieczny wyrywa lub wycina (w zależności od umiejętności, możliwości motorycznych i chęci) fragment z nazwą i dawką leku i przykleja go w odpowiedniej rubryce. Obok jest miejsce na przyklejenie tabletki (zrobiłam to taśmą, ale można również poprzez przymocowanie maleńkiego woreczka strunowego z tabletką w środku). Na koniec zaznaczmy dawkowanie zalecone przez lekarza i ewentualne uwagi (np. przyjąć przed jedzeniem).Dodajemy po kolei pozostałe leki, w razie konieczności na kolejnej kartce. Jednak pamiętajcie, że OBRAZOWA LISTA LEKÓW ma miejsce na pięć preparatów nie bez przyczyny.

Powyżej pięciu (a według niektórych źródeł  siedmiu) przyjmowanych leków, trzeba liczyć się ze skutkami polipragmazji, czyli jednoczesnego stosowania preparatów, które prócz korzyści, mogą prowadzić u pacjentów do niekorzystnych, a nawet groźnych interakcji. Dlatego warto widzieć, ile leków przyjmuje chory.

Pacjenci, którzy muszą przyjmować więcej niż pięć lub siedem leków, wymagają szczególnej uwagi i starannego zarządzania farmakoterapią, aby zminimalizować ryzyko związane z polipragmazją.

Na koniec listę warto umieścić w grubszej foliowej koszulce, którą też można zabezpieczyć taśmą samoklejącą. Oczywiście lista będzie służyła na czas zaleconej farmakoterapii, albo do zmiany leku na jego generyczną wersję (inne opakowanie) lub kiedy się zniszczy. Łatwo ją jednak odtworzyć i aktywnie spędzić czas z podopiecznym.Lista może się przydać, jeśli podopieczny samodzielnie przyjmuje leki, albo jeśli samodzielnie je rozkłada do kasetki na leki (szczególnie polecam, bo zapewni to znacznie większy komfort i bezpieczeństwo przyjmowanych leków).

Można również wykorzystać ją dla pacjentów, którzy mają problem z przyjmowaniem leków (w celu wyjaśnienia ile leków i po co powinien przyjąć) lub do rozmowy edukacyjnej, jeśli pacjent ma problem z systematycznością farmakoterapii lub ma co do niej jakieś wątpliwości.Ciekawa jestem, jak Wam się podoba pomysł OBRAZOWEJ LISTY LEKÓW i szczerze się ucieszę, jeśli skorzystacie z mojej listy.

Do Pobrania OBRAZOWA LISTA LEKÓW 

O  Autorce:

Pielęgniarka i biolog, która stworzyła wyjątkowe źródła informacji jakim jest profil SKOK W OPIEKĘ. 

Tak pisze o swoim projekcie:

Autor książki szuka korelacji między coraz większą liczbą osób pobierających zasiłki dla niepełnosprawnych z tytułu chorób psychicznych, a coraz większą ilością przyjmowanych przez Amerykanów leków psychotropowych. Jego zdaniem leki zamiast polepszać stan zdrowia pacjentów powodują efekt zupełnie przeciwny. Uważa on, że ich nadużywanie przyczynia się do epidemii tych chorób.

Ten aspekt, który był analizowany przez Whitakera nie był dla mnie tak istotny jak tezy na temat skuteczności i zasadności stosowania leków psychotropowych. Książka ma bardzo bogatą bibliografię, zweryfikowałam parę badań, na których opiera się autor. Rzeczywiście takie badania miały miejsce, chociaż ciężko mi ocenić ich jakość. Co ciekawe Whitaker powołuje się też na przeglądy systematyczne fundacji Cochrane, która jest międzynarodową organizacją typu non-profit i teoretycznie nie jest finansowana przez firmy farmaceutyczne. Wydaje się więc bardzo wiarygodnym źródłem wiedzy.

Autor stara się odpowiedzieć na bardzo trudne pytania, m.in.

• czy leki psychotropowe naprawiają brak równowagi chemicznej w mózgu, czy może ją tworzą?
• czy przyjmowanie leków psychotropowych przez dłuższy czas negatywnie wpływa na proces zdrowienia pacjentów?
• czy stosowanie leków psychotropowych mogło spowodować obecny wzrost częstości występowania choroby afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii?

W książce znajdują się też niestety dowody anegdotyczne i można odnieść bardzo wyraźne wrażenie, że autor nie przepada za środowiskiem psychiatrów i nie ufa korporacjom farmaceutycznym. Jednak ja nie odbieram tej książki jako teorii spiskowej skierowanej przeciwko Big Pharmie czy psychiatrii ; )

Książka zachęca do głębszych refleksji, np. na temat zasadności porównywania przyjmowania leków przeciwdepresyjnych przez pacjentów z depresją do przyjmowania insuliny przez diabetyków.

Skoro oficjalnie wiemy już od 2011 roku, że rozwój zaburzeń depresyjnych nie jest związany ze zbyt niskim stężeniem serotoniny to nie należy używać takich porównań. Moim zdaniem są one po prostu szkodliwe dla pacjentów. Sugerują bowiem, że uzupełniając niedobory serotoniny będziemy mieli kontrolę nad chorobą oraz że farmakoterapia powinna trwać do końca życia.

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy zwiększenie poziomu tego neuroprzekaźnika nie wystarczy, aby doszło do remisji choroby. Prawda jest taka, że jeszcze wielu rzeczy nie wiemy na temat  leków psychotropowych oraz na temat działanie naszego mózgu.

Autor nie sprzeciwia się używaniu leków psychotropowych, jest przeciwko nadużywaniu tych leków. Nie ma wątpliwości, że leki są potrzebne, ale pacjenci powinni rozumieć co obecnie wiadomo na temat ich działania.

Może dzięki lekturze tej książki część z osób przypomni sobie, że istnieją też inne niefarmakologiczne metody radzenia sobie z kryzysem psychicznym, np. psychoterapia.

Zdecydowanie polecam lekarzom, farmaceutom, pacjentom i ich rodzinom. Zaznaczę tylko, że laik może mieć problemy z niektórymi opisami biochemii mózgu.

Podejrzewam, że znajdą się osoby wychwalające tę książkę oraz osoby bezwzględnie odrzucająca argumenty Whitakera.