Ryzyko interakcji wzrasta wraz z wiekiem pacjenta oraz zależy od stanu zdrowia i od różnic międzyosobniczych. Każdy z nas zareaguje inaczej na połączenie np. sertraliny i żeń-szenia, jeżeli u 100 osób interakcja nie wystąpi to u 101 może okazać się zagrożeniem dla zdrowia lub nawet życia.

Leki psychotropowe, obarczone ryzykiem interakcji z preparatami ziołowymi to:

a. leki przeciwdepresyjne (głównie z grupy SSRI i SNRI)

b. leki przecipsychotyczne

c. anksjolityki

d. leki nasenne z grupy Z

Interakcje te będą coraz bardziej zauważalne, ponieważ coraz więcej osób leczy się lekami psychotropowymi.

Wpis przygotowałam na podstwie poniższej publikacji:

https://www.psychiatriapolska.pl/uploads/onlinefirst/Woron_PsychiatrPolOnlineFirstNr92.pdf

Pacjentka realizująca u Ciebie swoją receptę na Sertagen (sertralina) prosi Cię o Gripex max, ponieważ czuje się przeziębiona. Jak postępujesz? 

Tłumaczysz pacjentce, że nie powinna łączyć tych dwóch leków. Przyjmując leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) powinna unikać preparatów z dekstrometorfanem.

SSRI hamują cytochrom CYP2D6, który jest odpowiedzialny za metabolizm dekstrometorfanu.

Do leków z grupy SSRI należą citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwokasmina, paroksetyna oraz sertralina.

Takie połączenie może skutkować interakcją, która może doprowadzi do zespołu serotoninowego( zbyt dużej ilości serotoniny w mózgu). Objawami zespołu serotoninowego są m.in.: podwyższona temperatura ciała, sztywność i drżenie mięśni, ból głowy i halucynacje.

Zaproponuj pacjentce leki łagodzące objawy przeziębienia bez dekstrometorfanu. Dopytaj pacjentkę, czy potrzebuje leku przeciwkaszlowego. Jeżeli ma męczący kaszel zaproponuj np. butamirat (Sinecod). Istotne, aby dowiedzieć się jakie są objawy przeziębienia, dużo osób kupuje leki trzy składnikowe, a jedyną rekomendacją jest reklama.

Zespół serotoninowy jako powikłanie stosowania leków dostępnych bez recepty

Upewniasz się jaką formę metforminy pacjent przyjmował. Jeżeli była to postać o natychmiastowym uwalnianiu (np. Avamina, Formetic) to wytłumacz mu, że aby zmniejszyć ryzyko biegunki/ lek powinien zażywać podczas lub bezpośrednio po posiłku.

Jeżeli biegunka nie ustaną po zmianie schematu dawkowanie to powiedz pacjentowi, że musi koniecznie poinformować swojego lekarza o uciążliwym działaniu niepożądanym leku.

Lekarz może zmienić preparat na taki o przedłużonym uwalnianiu (np. Glucophage XR , Metformax SR , Symformin XR ), który przyjmuje się raz dziennie, podczas wieczornego posiłku. Forma o przedłużonym uwalnianiu rzadziej wywołuje działania niepożądane ze strony układu pokarmowego.

Wytłumacz pacjentowi, że żaden suplement lub lek ziołowy dostępny bez recepty nie jest skuteczną terapią w przypadku stanu przedcukrzycowego lub samej cukrzycy.

Oczywiście jeżeli pacjent szuka dodatkowych preparatów naturalnych można polecić mu morwę białą.

Do twojej apteki od dłuższego czasu przychodzi 70-letnia pacjentka skarżąca się na zaparcia. Chcesz jej pomóc  , więc pytasz jakie leki przyjmuje na stałe. Okazuje się, że przyjmuje m.in. Dilzem 90 retard (diltiazem).

Tłumaczysz pacjentce, że lek, który stosuje na nadciśnienie tętnicze może powodować zaparcia. Jest to bowiem charakterystyczne i częste działanie niepożądane niedihydropirydynowych AKW (antagonisty kanałów wapniowych). Zarówno werapami (Isoptin, Staveran), jak i i diltiazem (Dilzem, Oxycardil) mogą wywołać zaparcia. Poinformuj ją, że powinna porozmawiać o uciążliwych działaniach niepożądanych ze swoim lekarzem, który pewnie rozważy zmianę leku.

Zbierz wywiad i zapytaj pacjentkę, czy przyjmuje amlodypinę (np. Amlopin, Amlozek) lub felodypinę (Plendil). Częstym działaniem niepożądanym tych dwóch antagonistów kanałów wapniowych (AKW, CCB) jest obrzęk kostek. Nie można zmniejszyć obrzęku podając leki moczopędne, ponieważ nie jest on związany z zatrzymaniem wody w organizmie. Przyczyną jest zwiększone ciśnienie kapilarne, powodujące przesiąkanie płynów do tkanek.

Doradź pacjentce konsultacje z lekarzem odnośnie uciążliwego działania niepożądanego leku, który przyjmuje. Lekarz może zmienić lek na inny z grupy AKW, który rzadziej powoduje obrzęki tj. lerkanidypinę (np. Primacor, Lercan, Lecalpin) lub lacydypinę (np. Lacipil, Lapixen). Może też rozwiązać problem dokładając pacjentce lek z grupy IKA (inhibitory konwertazy angiotensynowej) lub sartan.

Tłumaczysz pacjentowi, że nie należy tych dwóch leków przyjmować razem. Monakolina K jest statyną, a dokładnie lowastatyną, która wchodzi w interakcję z antybiotykiem jakim jest Klacid (klarytromycyna).

Klarytromycyna oraz erytromycyna hamują aktywność cytochromu P450 3A4 (w skrócie CYP3A4) i znacząco zwiększają stężenie lowastatyny oraz simwastatyny we krwi, co może doprowadzić do uszkodzenia wątroby oraz do rabdomiolizy, czyli rozpadu tkanki mięśni szkieletowych. Rabdomioliza może spowodować bardzo poważne konsekwencje takie jak uszkodzenie nerek, a nawet śmierć.

Pamiętaj, żeby zwrócić pacjentowi uwagę , o konieczności poinformowania swojego lekarza o wszystkich preparatach, które stosuje bez recepty. Lekarz jest w stanie ocenić zasadność stosowania statyn przez pacjenta lub ewentualnie dobrać antybiotyk nie wchodzący w interakcję.

Bibliografia:

Pharmacokinetic-pharmacodynamic drug interactions with HMG-CoA reductase inhibitors

Rhabdomyolysis associated with lovastatin and erythromycin use.

Drugs.com

Lowastatyna

Charakterystyka Produktu Leczniczego

Przyczyną bólu ucha z towarzyszącym nieżytem nosa może być obrzęk trąbki słuchowej Eustachiusza i brak wyrównania ciśnienia w obrębie jamy bębenkowej. Sympatkomimetki donosowe zwiększą drożność odcinka, w którym trąbka Eustachiusza łączy się z gardłem. Wydajesz więc pacjentowi preparat donosowy obkurczający naczynia krwionośne (sympatykomimetyk) tj. oksymetazolinę lub ksylometazolinę.

Do zapalenia trąbki słuchowej najczęściej dochodzi u dzieci, ponieważ trąbka jest u nich krótsza , szersza i ułożone bardziej poziomo niż u osób dorosłych, przez co patogeny łatwiej się do niej dostają.

Poinformuj pacjenta, że preparat ten należy stosować donosowo i w efekcie takiego stosowania zmniejszy się ból ucha.

Dodatkowo możesz zaproponować pacjentowi lek przeciwzapalny, przeciwbólowy oraz przeciwhistaminowy.

Brak poprawy jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem.

Bibliografia:

Charakterystyka Produktu Leczniczego

Charakterystyka Produktu Leczniczego

Odradzasz pacjentowi leki z izoprynozyną (inozyna pranobeks) czyli szeroko reklamowane Neosine, czy Groprinosin.

Pamiętaj, że izoprynozyna jest przeciwwskazana u osób chorujących na dnę moczanową, ponieważ substancja ta zwiększa stężenie kwasu moczowego we krwi. Pacjenci leczeni z powodu dny moczanowej inhibitorami oksydazy ksantynowej (allopurynol, febuksostat) oraz osoby mające napad dny moczanowej powinny unikać izoprynozyny.

Bibliografia:

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO Neosine forte, 1000 mg, tabletki

Wydajesz pacjentowi pantoprazol, ponieważ ten inhibitor pomp protonowej, nie wchodzi w interakcję z klopidogrelem.

Pamiętaj , że pacjenci przyjmujący klopidogrel powinni unikać omeprazolu, ponieważ hamuje on izoenzym 2C19 cytochromu P450 (CYP2C19), co może niekorzystnie wpłynąć na przeciwpłytkowe działanie klopidogrelu. Stosowanie tych dwóch leków razem może skutkować wystąpieniem incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serce czy udar mózgu.

Bibliografia:

Interakcje klopidogrelu z inhibitorami pompy protonowej

Znaczenie kliniczne interakcji między klopidogrelem a inhibitorami pompy protonowej

Interakcje na drugs.com